"Kümesi elle de yönetiyoruz, otomasyon şart mı?" Bu soruyu sıkça duyuyoruz. Cevap, kümesin büyüklüğüne ve iklime bağlı: küçük bir yer kümesinde termostat ve zamanlayıcı yeterli olabilirken, tünel havalandırmalı ve pedli bir broyler kümesinde fan kademelerini, klapeleri, ısıtıcıyı ve pedi aynı anda elle yönetmek pratikte mümkün değildir. Bu yazıda iklim kontrol panosunun ne yaptığını, AYCON otomasyon ürünlerini ve otomasyona geçiş zamanını açıklıyoruz.
İklim kontrol panosu ne yapar?
Pano, kümes içindeki sensörlerden aldığı verilerle ekipmanları hedef değerlere göre çalıştırır. Kontrol Panosu AYT50 örneğinde giriş ve çıkışlar şöyle:
- Sensörler: İç ısı sensörü, dış ısı sensörü, nem sensörü ve basınç switch'i.
- Çıkışlar: Havalandırma fanları (kademeli), pompa motoru (ped), radyan ısıtıcı kumandası, aydınlatma, yem hattı, silo ve hat kaldırma çıkışları.
- Alarmlar: Motor arızası, yüksek ve düşük sıcaklık, faz kaybı ve düşük şebeke gerilimi alarmı; alarm çıkışı ve SMS bağlantısı ile bildirim, PC ile iletişim.
Pratikte pano şunu yapar: Sıcaklık hedefin üstüne çıkınca fanları kademe kademe devreye alır, klapeleri basınca göre açar, belirli sıcaklık ve nem eşiğinde ped pompasını çalıştırır; sıcaklık düşünce ısıtıcıyı açar ve minimum havalandırmayı zamanlayıcıyla sürdürür. Gece-gündüz farkı, sürü yaşına göre değişen hedef sıcaklık eğrisi ve mevsim geçişleri elle takip edilmesi zor işlerdir; pano bunları sürekli yapar.
AYCON otomasyon ürün grubu
- Kontrol Panosu AYT50: Fan, ped, ısıtıcı, aydınlatma, yem ve silo çıkışlarını sensörlerle birlikte yöneten ana iklim kontrol ünitesi.
- Hava Klapesi Panosu: Klapeleri basınca göre açıp kapatan pano; klape aktüatörleri (12/24 V DC, 300, 500 ve 600 mm strok) ile çalışır.
- Yem Kontrol Panosu: 1'den 5'e kadar yem hattını otomatik çalıştırır; hat sonu sensörüyle birlikte kullanılır.
- Dimmerli Aydınlatma Panosu: Gün doğumu ve batımı simülasyonu, astronomik zaman kontrolü; 1500 W ve 7000 W güç seçenekleri, otomatik veya manuel çalışma.
- Dokunmatik Civciv Tartı Paneli: İki tartım tabağına bağlanır; günlük ortalama ağırlık, standart sapma ve büyüme oranını hesaplar, 100 günlük veri saklar; broyler, yarka, ağır damızlık ve hindi programları vardır.
- Silo Tartı Ayağı (Loadcell) ve Silo Tartısı İşlemcisi: Silo ağırlığını sürekli ölçer; 7 inç dokunmatik ekranda anlık stok ve tüketim; 4, 6 veya 8 loadcell ile 20, 30 ve 60 ton kapasite; GSM, tablet veya bilgisayardan uzaktan erişim.
- Damızlık Tartım ve Yem Dağıtım Sistemi: Damızlık kümeslerde yem miktarını tartım verisine göre yönetir.
- Elektronik Su Sayacı: Panoya bağlanarak hatta giden su miktarını izler; su tüketimindeki düşüş çoğu zaman bir sorunun ilk işaretidir.
Tüm ürünler AYCON otomasyon sistemleri kategorisinde; sistem bütünü için iklim, yemleme ve otomasyon sayfasına bakabilirsiniz.
Otomasyon ne zaman gerekir?
- Tünel havalandırma ve ped varsa: Fan kademeleri, klape açıklığı ve ped pompasının koordinasyonu elle sürdürülemez. Bu altyapıya sahip her kümes için pano temel ekipmandır.
- Gece kümeste kimse yoksa: Yüksek sıcaklık, faz kaybı ve motor arızası alarmlarının SMS ile ulaşması, tek bir gecede sürüyü kurtarabilir.
- Birden fazla kümes yönetiliyorsa: Her kümesin ayrı ayrı izlenmesi ve kayıt tutulması; PC bağlantısı ile merkezi takip.
- Yem maliyeti kontrol edilmek isteniyorsa: Silo tartısı ve civciv tartısı, yem dönüşümünü günlük izlemeyi sağlar; sorun büyümeden fark edilir.
- Işık programı uygulanıyorsa: Dimmerli pano, ani açma-kapama yerine gün doğumu-batımı geçişleriyle sürü stresini azaltır.
Otomasyona geçerken dikkat edilecekler
- Sensör yerleşimi: Sıcaklık ve nem sensörleri sürü seviyesine yakın, ısıtıcı ve hava girişinden uzak olmalı.
- Elektrik altyapısı: Pano, fan ve motor beslemeleri için uygun kesitte kablo, kaçak akım koruması ve jeneratör otomatiği.
- Manuel yedek: Pano arızasında fan ve ısıtıcıyı elle çalıştırabilecek bir bypass düzeni planlanmalı.
- Parametre eğitimi: Hedef sıcaklık eğrisi, kademe farkları ve alarm eşikleri işletmeye göre girilir; devreye alma sırasında bu ayarların birlikte yapılması gerekir.
- Kayıt: Sıcaklık, nem, su ve yem kayıtları sürü sonu değerlendirmesinde kullanılır.
Mevcut kümese sonradan otomasyon eklemek
Elle yönetilen bir kümese pano eklemek için tüm ekipmanın değişmesi gerekmez. Mevcut fanlar kademelere bölünür, klapelere aktüatör takılır, ısıtıcılara kumanda çıkışı bağlanır ve sensörler yerleştirilir; ped pompası ve yem hattı çıkışları aynı panoya alınır. Elektrik panosundaki mevcut kontaktör ve koruma elemanlarının yeni panoyla uyumu kontrol edilir. Devreye alma sırasında bir sürü boyunca elle ve otomatik çalışma karşılaştırılarak parametreler kalıcı hâle getirilir.
Bize göndermeniz gereken bilgiler: fan sayısı ve boyutları, klape sayısı, ısıtıcı tipi ve adedi, ped pompası gücü, yem hattı sayısı ve kümes ölçüleri.
Sahadan örnek
Kahramanmaraş Türkoğlu'ndaki çift katlı kümeste her iki katın yem, su ve iklim ihtiyacı bağımsız kontrol edilecek şekilde planlandı; tünel fanları, hava giriş panjurları ve pedli soğutma, otomasyon kontrol panosuyla birlikte kuruldu. Ayrıntılar projeler sayfasında.
Mevcut kümesinize otomasyon eklemek veya yeni projede pano seçmek için fan sayınızı, ısıtıcı tipinizi ve kümes ölçülerinizi iletişim formuna yazın. Havalandırma ve ısıtma ürünleri için havalandırma ve ısıtma sistemleri kategorilerine, sık sorulan sorular için SSS sayfasına göz atabilirsiniz.